De meeste mensen willen zo lang mogelijk in hun eigen huis blijven wonen. Dat is begrijpelijk: je kent de buurt, je hebt je spullen om je heen en je houdt je eigen ritme. Toch kan een woning die jarenlang prima was, met het ouder worden steeds meer obstakels opleveren. Een steile trap, een hoge drempel of een gladde badkamervloer zijn opeens risico’s.
Het goede nieuws is dat je met gerichte aanpassingen veel kunt bereiken. Je hoeft je huis niet te verbouwen. Vaak maken een paar slimme ingrepen al het verschil. Hieronder vind je zeven tips, van grote investeringen tot kleine klusjes die je in een middag regelt.
Tip 1 en 2: maak de trap veilig
De trap is voor veel ouderen het grootste struikelblok, letterlijk. Begin met iets eenvoudigs: een tweede trapleuning. Met aan beide kanten houvast loop je stabieler, zowel naar boven als naar beneden. Antislipstrips op de treden en een goed verlichte trap verkleinen de kans op uitglijden nog verder.
Wordt traplopen echt lastig, dan is een traplift het overwegen waard. Er zijn modellen voor rechte en voor gebogen trappen, nieuw of gereviseerd. Laat altijd iemand komen om de trap op te meten en vraag meerdere offertes aan. Een alternatief is om de slaapkamer naar beneden te verplaatsen, als daar ruimte voor is en er beneden een toilet zit.
Tip 3: weg met de drempels
Drempels zijn verraderlijk. Je stapt er jarenlang overheen zonder na te denken, tot je voet een keer net niet hoog genoeg komt. Binnenshuis kun je drempels vaak laten verwijderen of vervangen door een vlakke overgangsstrip. Waar dat niet kan, bijvoorbeeld bij de voordeur of de deur naar de tuin, bieden drempelhulpen uitkomst. Dat zijn kleine oprijplaatjes van rubber of aluminium die het hoogteverschil geleidelijk overbruggen.
Drempelhulpen zijn ook handig als je een rollator of rolstoel gebruikt. Let bij aanschaf op de juiste hoogte en een stroeve bovenkant, zodat je er ook bij nat weer veilig overheen gaat.
Tip 4 en 5: een badkamer zonder valkuilen
In de badkamer gebeuren relatief veel ongelukken, omdat de vloer nat en glad is. Wandbeugels bij het toilet en in de douche geven steun bij het gaan zitten en opstaan. Laat ze stevig in de muur verankeren; zuignapbeugels zijn minder betrouwbaar. Een toiletverhoger maakt het opstaan daarnaast een stuk lichter voor je knieën.
Heb je een bad of een douchebak met hoge rand, overweeg dan een inloopdouche op vloerniveau. Een douchekruk of opklapbare douchezitting zorgt ervoor dat je niet lang hoeft te staan. Benieuwd hoe anderen dit hebben aangepakt? Op het Ouderen Forum lees je ervaringen en kun je zelf vragen stellen over woningaanpassingen en hulpmiddelen.
Tip 6: zorg voor goed licht en vrije looppaden
Met het ouder worden heb je meer licht nodig om goed te zien. Kies voor heldere lampen in gang, trap en keuken. Nachtlampjes met bewegingssensor zijn ideaal voor de route van slaapkamer naar toilet: ze gaan vanzelf aan als je ‘s nachts opstaat. Zorg ook dat lichtschakelaars makkelijk bereikbaar zijn bij de ingang van elke kamer.
Kijk daarnaast kritisch naar losse kleedjes, snoeren op de vloer en meubels die in de weg staan. Een opgeruimde, vrije looproute voorkomt veel valpartijen.
Tip 7: slimme hulpmiddelen voor het dagelijks leven
Kleine hulpmiddelen maken het huishouden een stuk makkelijker en veiliger. Denk bijvoorbeeld aan:
- Een personenalarm waarmee je direct hulp inschakelt na een val
- Een keukenkastje of bovenkastje op werkhoogte, zodat je niet op een trapje hoeft
- Een grijptang voor dingen op de grond of hoog op een plank
- Een rookmelder in elke ruimte, met een duidelijk hoorbaar signaal
- Een stoel met armleuningen en een stevige zitting
Hulp bij de aanpassingen
Voor grotere aanpassingen, zoals een traplift of een verbouwde badkamer, kun je soms ondersteuning krijgen vanuit de Wmo. Neem daarvoor contact op met het Wmo-loket van je gemeente, het liefst voordat je iets koopt. Een ergotherapeut kan bovendien met je meekijken welke aanpassingen in jouw situatie het meeste opleveren.
Je hoeft niet alles in één keer te doen. Begin met een rondje door je huis en noteer waar je je onzeker voelt of moeite hebt. Pak de grootste risico’s eerst aan en bouw van daaruit verder. Zo maak je je woning stap voor stap geschikt voor de komende jaren, en blijf je met een gerust gevoel thuis wonen.